Η Ποταμιά

Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Σύντομο οδοιπορικό στο χώρο και το χρόνο.

Το χωριό Ποταμιά βρίσκεται στα ανατολικά της Θάσου. Χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Υψάριου (Ψαριό) όρους αντικρίζει το Αιγαίο πέλαγος και τη Σαμοθράκη, όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή. Μπροστά της και σε απόσταση μόλις δύο χιλιομέτρων βρίσκεται η μεγαλύτερη παραλία του νησιού. Τρία χιλιόμετρα, περίπου, λεπτής ξανθής άμμου που στο νοτιότερο άκρο της κοσμείται με το θαυμάσιο κτίσμα του Ταρσανά. Από το σημείο αυτό μπροστά στην παραλία και εκτεινόμενος μέσα στον κάμπο βρίσκεται ο οικισμός της Σκάλας Ποταμιάς.

Στη θέση της Σκάλας, σύμφωνα με τη γαλλική αρχαιολογική σχολή, η οποία φέτος συμπληρώνει εκατό χρόνια ανασκαφών στη Θάσο, βρισκόταν ο αρχαίος οικισμός Αίνυρα. Οι ονομασίας Αίνυρα και Κοίνυρα έχουν σημιτική προέλευση, καθώς τη Θάσο αποίκισαν οι Φοίνικες, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τα χρυσοφόρα της κοιτάσματα. Η μεγάλη ακμή της όμως ξεκίνησε τον 7ο αιώνα π.Χ., όταν αποικήθηκε από τους Παριανούς, οι οποίοι νίκησαν τους ντόπιους Θράκες. Στην εκστρατεία αυτή συμμετείχε και ο σπουδαίος λυρικός ποιητής Αρχίλολοχος για την όποια έγραψε:  ‘Ηδε δ’ώστε όνου ράχις έστηκεν ύλης αγρίης επιστρεφής (Κι αυτή στέκεται σαν τη ράχη του γαιδάρου που στεφανώσουν τ’άγρια δάση). Ο σημαντικός της εμπορικός ρόλος αρχίζει να περιορίζεται στα βυζαντινά χρόνια για να περιπέσει σε πλήρη σχεδόν αφάνεια μετά την κατάληψη της από τους Οθωμανούς το 1455. Οι αρχαίοι ακμάζοντες παραθαλάσσιοι οικισμοί της εγκαταλείπονται για ορεινές αθέατες από τη θάλασσα εγκαταστάσεις εξαιτίας της πειρατείας. Η Ποταμιά δεν αποτελεί εξαίρεση, αν και αρκετά κοντά στη θάλασσα, ο αρχικός οικισμός ήταν επίσης αθέατος από αυτή.

Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς πρωτοκατοικήθηκε. Αρχικά πάντως ήταν  συνοικισμός της μεγάλης κοινότητας του Θεολόγου. Κάτοικοι, δηλαδή, του Θεολόγου, που είχαν τα κτήματα τους σ’αυτή την περιοχή σιγά – σιγά δημιούργησαν μόνιμη εγκατάσταση λόγω της δυσκολίας συχνής μετακίνησης που δημιουργούσε η μεγάλη απόσταση. Αυτό πιθανότατα συνέβη μέσα στον 18ο αιώνα. Επίσης δεν είναι με ακρίβεια γνωστό πότε έγινε αυτόνομη κοινότητα. Κατά πάσα πιθανότητα αμέσως μετά την εκχώρηση της Θάσου μαζί με την Καβάλα στον Πασά της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, το 1813. Η αιγυπτιακή κυριαρχία, με καθεστώς προνομίων για τους κατοίκους, θα διαρκέσει ως το 1902, οπότε θα επανέλθει στους Οθωμανούς μέχρι το 1912 που θα περάσει στο ελληνικό κράτος μαζί με την υπόλοιπη Μακεδονία και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Στην περιοχή της Ποταμιάς υπήρχε και το μετόχι της αθωνίτικης μονής του Τιμίου Προδρόμου. Από αυτό το μετόχι σήμερα βλέπουμε, ως κατάλοιπα, στη Σκάλα το θαυμάσιο πέτρινο κτίριο στου Ταρσανά (19ος αιώνας), όπου οι μοναχοί προστάτευαν τις βάρκες και τα καίκια τους, και πιο κοντά προς το χωριό τις εγκαταστάσεις των παιδικών κατασκηνώσεων. Δίπλα από αυτή την κατασκήνωση βρίσκεται και το εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου και μερικά αρχαία ερείπια. Από αυτό το σημείο ξεκινά μονοπάτι που ακολουθώντας το κάποιος μπορεί να ανέβει στο Ψαριό μέχρι την κορυφή του στα 1.200μέτρα (διαδρομή καγκέλια – Προφήτης Ηλίας - κορυφογραμμή). Για το ίδιο στόχο της κορυφής μπορεί ο περιπατητής ν’ακολουθήσει και άλλο μονοπάτι που ξεκινά μέσα από το χωριό και περνά από τις πηγές που το υδροδοτούν.

Από τη Ποταμιά μέχρι τη θάλασσα απλώνεται ο κάμπος της καταπράσινος από τις ελιές που αποτελούν μια από τις βασικές ασχολίες των κατοίκων της μαζί με τη μελισσοτροφία.

Ενημερωση

Εγγραφείτε στο newsletter για να λαμβάνετε προσφορές!

Τοποθεσια

Ποταμιά Θάσου